Κωμωδία και Σάτυρα

Για πολλοστή φορά διαπιστώνω ότι έχουμε πρόβλημα νοοτροπίας στην Κύπρο. Δεν μας μαθαίνουν από μικρούς να αναπτύσουμε την κριτική ιδιότητα του εγκεφάλου μας και έτσι οι απόψεις της μάζας συνήθως μοιάζουν με μια πολυ-παιγμένη κασσέτα που άκουσες τόσες φορές από διαφορετικά στόματα χωρίς ίχνος προσωπικής ταυτότητας και ανάλυσης... Έτσι, ο γιος επαναλαμβάνει τι άκουσε στην εψεσινή συζήτηση του πατέρα με τους θείους, μια κοπέλα επαναλαμβάνει τις κουβέντες του κομμωτηρίου και πάει λέγοντας... Είναι αυτό που λέμε η νοοτροπία του καφενέ: κανένας δεν γνωρίζει ή έχει δικές του απόψεις για ένα θέμα - απλά ανακυκλώνει κουβέντες που "έπιασε" το αυτί από τον κάθε ημιμαθή...

Και αυτό το πρόβλημα εκτείνεται και περαιτέρω στην κριτική αντίληψη που έχουμε και σε πιο καλλιτεχνικά/πολιτισμικά/ελευθερίας λόγου θέματα... Εμένα προσωπικά με λειπεί που στον καιρό που ζούμε το ΡΙΚ νοιώθει την ανάγκη να κάνει λογοκρισία - όπως έκανε με τον Λαζόπουλου εκείνη την φορά που ανέφερε κάτι για τις προεδρικές. Τα media εύκολα μπορουν να χρησιμοποιηθούν για να διαμορφώνουν αντιλήψεις αλλά ο θεατής/ακροατής δεν πρέπει να υποτιμάται, εξάλλου ο θεατής είναι αυτός που θα διαλέξει στο τέλος της ημέρας ποιό κανάλι θα παρακολουθήσει, ποιά ιστοσελίδα θα επισκεφτεί, ποιό υποψήφιο θα ψηφίσει κλπ.

Ακόμη χειρότερα, σε θέματα ελευθερίας του λόγου δεν κατανοούμε ότι ο κάθενας έχει το δικαίωμα να εκφράζεται όπως θέλει χωρίς όρια και χωρίς να λογοκρίνεται, και ειδικότερα είδη όπως η σάτυρα, ο σαρκασμός και το φιλτράρισμα υπερβολικά σοβαρών καταστάσεων μέσα από ειρωνία (σχεδόν χλευασμό) θα έπρεπε να επιτρέπονται και να ενθαρρύνονται. Επειδή βλέποντας καπότε έτσι καταστάσεις διακωμωδημένες (αν υπάρχει έτσι λέξη) κατανοούμε θέματα που ίσως προηγουμένως δεν γνωρίζαμε ή δεν θέλαμε να λάβουμε υπόψη μας. Οι stand-up κωμικοί, ειδικότερα στο εξωτερικό, συνήθως εκφράζουν τις πιο προοδευτικές, φιλελεύθερες απόψεις... Στην Κύπρο υπάρχει μια τάση να πνίγουμε αυτές τις φωνές, μήπως και βάλουμε σε αμφισβήτηση τα πράγματα που ξέρουμε από μικροί ή που μας είπαν οι γονείς μας, οι δασκάλοι μας, το κόμμα μας, η θρησκεία μας κλπ...

Τελευταία αυτό φαίνεται και στο μπλογκ-ο-κοσμο: οι αντιδράσεις πολλές φορές παίρνουν παδικό χαρακτήρα, με βρισιές, χαρακτηρισμούς κ.ά απλά επειδή διαφωνούν με τον γραφών... Μα, το ζητούμενο δεν είναι να έχεις απόλυτη ταύτιση απόψεων με τον γραφών - το ζητούμενο της ιδιότητας των comments είναι είτε η προσθήκη, διόρθωση πληροφοριών είτε ένα απλό "Μπράβο, συμφωνώ" ή "Διαφωνώ + επιχειρήματα..."... Δεν είναι εκεί για συζήτηση - υπάρχουν forums για συζήτηση - ούτε για κριτική ανάλυση των μπλογκς και σίγουρα ούτε για βρισιές κλπ.

Πολλά από αυτά τα αντιλήφθηκα πέρσι που είδα το Borat και συνειδητοποίησα ότι η κωμωδία δεν πρέπει να έχει όρια. Αρχικά πίστευα ότι η ταινία ήταν προσβλητική για τους Καζάχους (Καζακστανούς?) αλλά τώρα πιστεύω ότι οριοθετώντας την κωμωδία παρεμποδίζεις την ελευθερία του λόγου, όποιος προσβάλλεται αυτός φταίει και όχι ο κωμικός ή εκείνος που λέει το "ρατσιστικό προσβλητικό ανέκδοτο" - εξάλλου έχει ο καθένας το δικαίωμα να μην γελάσει με κάτι ή να μην το ακούσει/παρακολουθήσει...